Creative Europe’un Türkiye Macerası

Bu yazı İstanbul Art News’un Kasım 2016 sayısında yayınlanmıştır.

Geçtiğimiz Eylül ayının sonlarında Türkiye’nin, Avrupa Birliği’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu’nun çerçeve programı olarak yürütülen Yaratıcı Avrupa Programı’ndan (Creative Europe) ayrıldığına dair haberler yayınlanmaya başladı. Kültürel ve yaratıcı sektörleri geliştirmeye yönelik olan program 2011 yılından itibaren yürürlüğe girmiş, Türkiye de aynı yıldan itibaren Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinatörlüğünde, Avrupa Birliği dışından programa katılan ülkeler arasında yer almıştı. 2020 yılına kadar sürecek olan programın yaklaşık 1,5 milyar Euro olan bütçesine Türkiye ufak da olsa katkı yapıyordu.
Creative Europe programının başladığı 2011 yılından itibaren Türkiye’den kurumlar sayısı az da olsa çeşitli projeler çerçevesinde desteklendi. Kişisel başvuruların kabul edilmediği programdan son beş sene içinde 15 kurumun faydalandığı görülüyor. Bu kurumlar arasında İKSV üç proje ile dikkati çekerken, Eskişehir Valiliği, Bursa Büyükşehir Belediyesi gibi kamu kurumlarının yanı sıra Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi gibi eğitim kurumları, birçok sivil toplum kuruluşu ve kültürel alanda faal olan şirketler yer alıyor. Bu projelerin arasında Türkiye’den bir kurumun koordinatör olarak yer aldığı yegâne örnek ise İKSV’nin 2015-2016 yılları arasında yürüttüğü, 30bin Euro’luk bütçesi olan, Türkiye’de film sektörünün gelişmesine yönelik atölye projesi “Meeting the Bridge”. Diğer tüm projelerde Türkiye’den kurumlar koordinatör değil katılımcı olarak yer almış durumda. Dolayısıyla Creative Europe programının sunduğu olanakların Türkiye’deki kurumlar tarafından yeteri kadar değerlendirilemediği anlaşılıyor. Bu eksikliği gidermek için Avrupa Birliği Bakanlığı tarafından ‘AB Programlarına Katılımın Güçlendirilmesi Projesi’ kapsamında, içinde bulunduğumuz yıl 13 farklı kentte atölyeler düzenlenmesine yönelik bir proje yürürlüğe konuldu.
Peki ne oldu da Türkiye’deki hükümet Creative Europe programından ayrılmaya karar verdi?
2015 yılında, Dresdner Senfoni Orkestrası’nın koordinatörlüğündeki ‘Aghet- Die grosse Katastrophe’ başlıklı proje Creative Europe tarafından desteklenmeye değer bulundu. ‘Ağıt- Büyük Felaket’ olarak Türkçeleştirilebilecek olan projenin katılımcı kurumları ise Dresden Senfoni Orkestrası’nın yanı sıra Dresden Belediye Başkanlığı, Sırbistan’dan No Borders Orchestra ve Türkiye’den Anadolu Kültür A.Ş. Osmanlı Devleti’nin 1915 yılında yürürlüğe soktuğu Ermeni toplumuna yönelik etnik temizlik siyasetinin yüzüncü yılı olması nedeniyle yaratılan proje Creative Europe’dan 200bin Euro destek sağladı. Proje kapsamında Dresden, Erivan, İstanbul, Madrid ve Belgrad’da, Marc Sinan, Vache Sharafian, Zeynep Gedizlioğlu ve Helmut Oehring’in bestelediği eserlerin yer alacağı konserler düzenlenecek, paneller ve atölye çalışmaları yapılacak. T.C. Dışişleri Bakanlığı, projenin metninde soykırım tabiri geçtiği için Creative Europe’un projeye verdiği desteğin çekilmesine yönelik girişimlerde bulundu ancak bu girişim reddedildi. Bunun üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı Creative Europe programından çekilmeye karar verdi. Her ne kadar Vasıf Kortun, sivil toplum kuruluşlarının yurtdışı desteğinden rahatsız olan hükümetin projenin içeriğini bahane ettiğini iddia etse de söz konusu karar Türkiye’nin Avrupa Birliği’nden kopuş süreci için sembolik bir nitelik taşıyor.
‘Ağıt- Büyük Felaket’ projesi diplomatik bir gerginliğe yol açarak Türkiye’nin gündeminde daha fazla yer alacak gibi gözüküyor. Zira proje kapsamında 13 Kasım’da İstanbul’daki Alman Konsolosluğu’nda bir konser verilecek. Agos Gazetesi’nin 23 Ekim tarihli haberine göre konsere Cumhurbaşkanı da resmi olarak davet edilmiş durumda. Creative Europe programının, ülkemizi bölmeye çalışan yabancı güçlerin ve ülke içindeki işbirlikçilerinin bir silahı olduğuna dair haberlere rastlarsak maalesef artık şaşırmayacağız.

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s